Bloggfrslur mnaarins, febrar 2011

Hvaa sgu segja skjarnar okkur og hvernig m rangfra vitneskju

Myndband fr gkunningja okkarGreenman3610(Peter Sinclair). etta skipti skoar hann a sem vsindin hafa a segja um rannsknir m.a. skjrnum, hitastigi og hafs. Hinn frlegi og skemmtilegiDr. Richard Alleykemur fram og tskrir rannsknir snar og segir einnig sna skoun v hvernig hans eigin rannsknir hafa veri mistlkaar og rangfrar af afneitunarsinnum eins og t.d. eim hj WattsUpWithThatj, a er ekkert ntt undir slinni eim efnum

ess m einnig geta a Dr. Alley kemur inn eldgos slandi tskringum snum frunum og skjarnarannsknum mjg frlegt, gjri svo vel:

Sjlft myndbandi m sj loftslag.is, Hvaa sgu segja skjarnar okkur og hvernig m rangfra vitneskju

Tengt efni loftslag.is:


Sjvarstuhkkanir

Frttin sem hr er tengt vi, vakti athygli okkar loftslag.is. Lklega eru a helst undarlegar tlur sem koma fram frttinni um hkkun sjvarstu sem vktu athygli okkar, en ar hafa tlur eitthva skolast til vi ritun frttarinnar.

lklegt er a a standist a undanfarin ratug hafi sjvarstaa hkka um 3 sm ri vi mijararhari - 3 mm ri stenst mun betur og er takt vi hkkun sjvarstu heimsvsu.

Svo virist sem grunnurinn essari frtt s bkakynning - en gr kom t n tgfa af bk spnsku sem heitir Cambio Climtico en el Mediterrneo Espaol (hr er vsa eldri tgfu, sem hgt er a skoa netinu pdf formi).

Anna sem kemur fram frttinni er svo sem nrri lagi, nema hva a eir virast eitthva vanmeta sjvarstuhkkun t ldina - hvort a eru mistk frttinni ea hvort hfundar bkarinnar hafi einhverjar njar upplsingar er ljst. Hr fyrir nean er brot r frslu sem heitir Spurt og svara um sjvarstubreytingar:

Hver er framtin?

Fljtlega eftir a sp IPCC fr rinu 2007 kom um sjvarstuhkkun upp 18-59 sm lok aldarinnar, var ljst a ar vri efalaust um vanmat a ra aallega vegna ess a ggn vegna brnunar jkulbreia Grnlands og Suurskautsins voru fullngjandi. Nrri rannsknir eru ekki samhlja um hugsanlega hkkun sjvarstu a magninu til, en benda r flestar til a sjvarstaa veri hrri en spr IPCC benda til, me lgstu gildi svipu h og hstu gildi IPCC og hstu gildi allt a 2. m hkkun sjvarstu lok aldarinnar.

Sp IPCC og nlegar spr um sjvarstubreytingar til rsins 2100


mbl.is Yfirbor Mijararhafsins hkkar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Brnun Grnlandsjkuls endurspeglar hitatlur Grnlandi

Hr fyrir nean er stutt myndband sem snir breytingar massa Grnlandsdjkuls (Greenlands Ice Sheet GIS). essar massabreytingar eru reiknaar t fr yngdarbreytingum sem gervihntturinn GRACE mldi tmabilinu 5. aprl 2003 til 25 jl 2009. essu myndbandi sst massabreyting 10 daga fresti og me 200 km upplausn.

Hr fyrir nean m san sj framhaldi, en hin aukna massabreyting Grnlandsjkuls hlt fram, samkvmt rvinnslu ggnum fr GRACE:

Massafrvik Grnlandsjkuls t fr rvinnslu gagna fr GRACE (skeptical science).

Tengt efni loftslag.is


mbl.is Hitatlur vi V-Grnland me lkindum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Geta vsindamenn sp fyrir um loftslag?

Rksemdir efasemdamanna

ar sem nmins tlvulkn geta ekki me gri vissu sp fyrir um veri tvr vikur fram tman, hvernig getum vi treyst tlvulknum sem eiga a sp fyrir um loftslag jarar eftir hundra r?

a sem vsindin segja


Veur er sveiflukennt og erfitt a sp fram tman. Loftslag,aftur mti er raunmealtal veurs langan tma.Me v a taka tlfri veurs yfir langan tma eyast sveiflur, sem gera loftslagslknum kleyft a sp me gu mti umloftslagsbreytingar framtar.

essi rk bera vott um misskilning muninum veri, sem er sveiflukennt og treiknanlegt og loftslagi sem er tlfrileg lsing veri yfir kvei tmabil. etta er svipa v a geta ekki sp me vissu hvort orskarnir ea skjaldarmerki koma upp egar kastar upp krnu, en getur sagt me tlfrilegri vissu lkurnar v hvor hliin kemur upp ef kastar ngu krnunni ngu oft. Ef vi skoum etta t fr veri, er ekki hgt a sp nkvmlega hvaa lei kvein lg fer, mean mealhita og mealrkomu er hgt a tla fyrir visst langt tmabil.

[...]

Nnar loftslag.is, Geta vsindamenn sp fyrir um loftslag?

Tengdar frslur loftslag.is:


Monckton mti Monckton

ChristopherMoncktonhefur haldi mrgu fram um loftslagsfrin og ftt af v hefur staist nnari skoun. Vi hfum skrifa aeins um hans tt afneitunvsindarannskna loftslagi. En hvers vegna er essi hugi honum? J, kannski vegna ess a hann virist vera fgakennt dmi eirra sem hafa sett sjlfa sig hp sjlfskipara efasemdarmanna sem fullyra t og suur um frin n ess, a v er virist, a frekari gagnrn hugsun bi a baki.

Nna hefurPotholer54teki Monckton fyrir frlegan htt, ar sem hann setur a hluta til rksemdir Moncktons upp mti rksemdum Moncktons sjlfs, skemmtileg fltta. En sjn er sgu rkari, gjri svo vel:

Myndbandi m sj loftslag.is, Monckton mti Monckton

Tengt efni loftslag.is:


Aukin flahtta af vldum hnattrnnar hlnunar

Tewkesbury_1997_Enstone06 Eins og hugaflk um loftslagsbreytingar veit, fr flk oftast nr stala svar egar vsindamenn eru spurir hvort einhver kveinn atburur (t.d. mikil rkoma ea hitabylgja) er vegna hnattrnnar hlnunnar af mannavldum. Svari er yfirleitt ann veg a ekki er hgt a tengja kveinn atbur beint vi hnattrna hlnun, en hlnunin eykur vissulega lkurnar eim.

a hefur veri ljst nokku lengi a loftslag vri a breytast en erfitt er a tengja a vi stabundnar breytingar veri engin loftslagslkn geta tengt svo ruggt s kveinn snjbyl ea fl vi hnattrna hlnun en ef notu eru saman loftslagslkn, mlingar veri og blanda saman me lkindareikningi geta vsindamenn kvara hversu miki hin hnattrna hlnun breytir lkunum.

N nlega komu t tvr greinar ar sem skou eru tengsl mikillar rkomu og hnattrnnar hlnunar. essar greinar eru skrifaar ur en flin miklu uru Pakistan, stralu, Brasilu og Filipseyjum og v fjalla r ekki um atburi, tt strir su.

Rannsknirnar tvr eru lkar (Min o.fl. 2011 og Pall o.fl. 2011) en niurstaan er skyld .e. a n egar s fgaveur, vegna hnattrnnar hlnunar, fari a hafa alvarleg hrif milljnir manna va um heim. nnur rannsknin bendir til ess a aukin rkoma (regn og snjr) norurhveli Jarar s vegna hnattrnnar hlnunar og hin rannsknin bendir til ess a aukin flahtta Bretlandseyjum s af smu vldum.

Min o.fl. bru saman ggn fr veurstvum norurhveli Jarar, vi niurstu rkomuhermunar fr 8 lkum loftslagslknum. Samkvmt niurstu eirra m me v sj me nokkurri vissu aukna rkomu seinni hluta tuttugustu aldarinnar sem ekki verur tskrt ruvsi en me breytinga af vldum hnattrnnar hlnunar.

Pall o.fl. skouu kveinn atbur: hin miklu fl sem uru Englandi og Wales ri 2000. Me v a keyra sundir spr me hrri upplausn me og n hrifa fr hinum auknu grurhsalofttegundum kom ljs a hin hnattrna loftslagsbreyting af mannavldum hefur nstum tvfalda lkurnar fgarkomu sem geti valdi flum.

Tali er a atburir sem lklegir hafi veri einu sinni hundra ra fresti geti ori fimmtu ra fresti ea oftar.

Rtt er um a aukinn ungi veri a fara algun a breyttum astum, jafnhlia v a dregi veri r losun grurhsalofttegunda en tali er vst a tryggingafyrirtki heims fylgist vel me gangi mla, ar sem kostnaur af vldum loftslagsbreytinga muni halda fram a aukast erfitt mun vera fram a tengja beint og rugglega saman fgaveur og hina hnattrnu hlnun.

Heimildir og tarefni

Grein Min o.fl. 2011 m lesa hr (grip): Human contribution to more-intense precipitation extremes

Grein Pall o.fl. 2011 m lesa hr (grip): Anthropogenic greenhouse gas contribution to flood risk in England and Wales in autumn 2000

essi umfjllun byggir miki til umfjllun Nature News: Increased flood risk linked to global warming

Arar umfjallanir um greinarnar (bar ea ara) m finna eftirfarandi heimasum:

Tengt efni loftslag.is


Fingrafar mannkynsins hnattrnu hlnunina

vsindum er aeins eitt sem er betra en bein mling, ger hinum raunverulega heimi, en a eru margar sjlfstar beinar mlingar sem allar vsa smu niurstu. a eru til mrg bein snnunarggn sem ll benda til a fingrafr mannkyns hafi hrif hnattrna hlnun.

[...]

a m lesa nnar um essi fingrafr, samt msum fleiri bakgrunnsupplsingum loftslag.is, Fingrafar mannkynsins hnattrnu hlnunina

Tengt efni loftslag.is:


eir breyttu r hnattrnni hlnun yfir loftslagsbreytingar

Rksemdir efasemdamanna

eir breyttu r hnattrnni hlnun yfir loftslagsbreytingar

a sem vsindin segja

v hefur lengi veri haldi fram a einhverjir skilgreindir eir hafi breytt heiti fyrirbrisins hnattrnni hlnun yfir loftslagsbreytingar. raun lsa essi tv heiti tveimur mismunandi fyrirbrum og hafa essi heiti veri notu jafnhlia ratugi. Einu ailarnir sem hafa gert a a markmii snu a skipta yfir heiti loftslagsbreytingar eru efasemdamenn um hnattrna hlnun.

Hnattrn hlnun (e. global warming) ea loftslagsbreytingar (e. climate change)

Bi heitin eru miki notu vsindagreinum, vegna ess a au vsa tv mismunandi elisfrileg fyrirbri. Eins og vi m bast, irhnattrn hlnuna langtma leitni hitastigs s a rsa hnattrnt.Loftslagsbreytingareru einnig lsandi heiti og vsar hnattrnar breytingar loftslagi sem afleiing af hkkandi hitastigi Jarar. Sem dmi eru breytingar rkomumunstri, breytingar tni og lengd hitabylgja og urrka og annarra fgaveuratbura.

[...]

Skiptir etta einhverju mli? Hverjir breyttu essu og/ea var essu breytt? Hvers vegna er etta eiginlega umrunni? Lesa m nnar um etta og skoa grf og tskringar loftslag.is - eir breyttu r hnattrnni hlnun yfir loftslagsbreytingar.

Heimildir og tarefni

essi frsla er ing frsluaf Skeptical Science, sj einnighr.

Tengt efni loftslag.is


Jklar almennt a hopa um allan heim

Rksemdir efasemdamanna

Stundum heyrist a jklar su a stkka ( framrs) va um heim. Sums staar Himalaja fjllunum su jklar a stkka og svipaa sgu megi segja af nokkrum jklum Alaska og Noregi.

a sem vsindin segja

tt einstk tilfelli heyrist af stkkandi jklum er leitnin yfirgnfandi tt til hops (minnkunar) jkla, hnattrnt s. raun eykst hrai brnunar sfellt og hefur gert a fr mijum ttunda ratugarins.

Jklar bregast beint og nokku fljtt vi breytingum loftslagi. egar hitastig eykst, eykst sumarbrnun. Hins vegar eykst a sama skapi nmyndun ss yfir vetrartman vegna meiri rkomu ( formi snjkomu). Hitastig hefur randi rullu enda er sterk fylgni milli lofthita og massajafnvgis jkla (Greene 2005). Oftast er a svo a egar hiti eykst hrfa jklar.

Vegna ess hversu vikvmir jklar eru fyrir breytingum hitastigi veita eir gar vsbendingar um hrif hnattrnnar hlnunar. Massajafnvgi jkla er mlt me mismunandi aferum. Beinar jklafrilegar aferir eru t.d. stikur, snjgryfjur og snjkannar. au ggn eru ger af msum jklafristofnunum og safna saman af World Glacier Monitoring Service (WGMS).

[...]

Sj nnar loftslag.is - Eru jklar a hopa ea stkka?

Tengt efni loftslag.is


mbl.is Jklar Mexk brna hratt
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Mtur Moncktons

eir sem fylgst hafa eitthva me umrum um loftslagsbreytingar kannast eflaust vi Monckton Lvar, en vi hfum minnst hann hrna ur. sjaldan vsa efasemdamenn um hnattrna hlnun myndbnd ea greinar ar sem Monckton kemur vi sgu en trsnningar og bjaganir vsindarannsknum virast vera hans srgrein. Allavega hefur hann engar loftslagsrannsknir sem styja gfuryri sn. rtt fyrir a er hann fenginn til a halda fyrirlestra og til rgjafar um loftslagsml va um heim. a er rgta hvers vegna.

N hafa snillingarnir Skeptical Scienceteki saman gagnagrunn ar sem fari er yfir algengustu rk Moncktons og au brotin niur til mergjar og leirtt. Smelli myndinni hr fyrir nean til a skoa mtur Moncktons og rk gegn eim:

A auki er rtt a minnast a n nveri var BBC heimildamynd um efasemdamenn um hnattrna hlnun, ar sem skyggnst var bak vi tjldin. Svo skemmtilega vill til a Monckton kemur eitthva vi sgu essari heimildamynd og reyndi hann a f heimildamyndina bannaa en svo virist sem efasemdamenn um hnattrna hlnun su frekar hrifnir af ritskoun, eins og fjlmrg dmi sanna. Heimildamyndin heitir samkvmt reianlegum heimildumMeet the Climate Skeptics, en erfitt hefur reynst a komast a eintaki sem hgt er a horfa hr slandi*. Hr fyrir nean m allavega nlgast snishorn r heimildarmyndinni, smelltu myndina til a skoa snishorni:

*Ef einhver kemst a tengli ar sem hgt er a horfa t myndband, endilega lti vita anna hvort athugasemdum ea loftslag@loftslag.is

Tengt efni loftslag.is


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband