Bloggfrslur mnaarins, mars 2011

Inngeislun slar sustu ratugi

Til a halda v til haga, m hr undir sj graf ar sem hitastig og inngeislun slar eru borin saman.

Hr m sj styrk inngeislunar slar fr um 1880 til rsins 2000 borin saman vi hitastig (skv. NASA GISS). Eins og sst var smvgileg aukning inngeislun slar framan af ldinni, neri myndin. efri myndinni m sj run hitastigs og inngeislunar slar jrinni, en samkvmt myndinni hefur hitastig hkka nokku jafnt f um 1975 a inngeislun slar hafi veri minnkandi sama tmabili. TSI (Total Solar Irradiance) hefur sveiflast um 1365,5 1366,5 W/m2, sem er u..b. 0,1% sveifla tmabilinu, og a er ekki tali geta tskrt hlnunina, srstaklega fr v eftir 1975.

rlegt hnattrnt hitastig jarar (unn bl lna) me 11 ra meatalslnu (ykk bl lna). Hitastig fr NASA GISS. rleg slvirkni - TSI (unn rau lna) me 11 ra mealtalslnu TSI (ykk rau lna). TSI fr 1880-1978 fr Solanki. TSI fr 1979-2009 fr PMOD.rlegt hnattrnt hitastig jarar (unn rau lna) me 11 ra meatalslnu (ykk rau lna). Hitastig fr NASA GISS. rleg slvirkni TSI (unn bl lna) me 11 ra mealtalslnu TSI (ykk bl lna). TSI fr 1880-1978 fr Solanki. TSI fr 1979-2009 fr PMOD.

tarefni: NASAexplorer Hitastigi 2009 og Slin; Vegur niursveifla virkni slar upp mti hlnun jarar af mannavldum?; Slvirkni og hitastig; Geimgeislar Svensmark og hlnun jarar

Teki af fstu sunni, Helstu snnunarggn hr loftslag.is ar sem sj m fleiri snnunarggn varandi hlnun jarar.

Tengt efni loftslag.is:


Samflg trja flakki

N egar mikil hlnun er a vera svum temprara skga Rsslands, eru samflg trja a frast til norurs, t.d. hin sgrnu tr raugreni og inur. sama tma eru nyrstu samflgin a hnigna og srstaklega einkennistegund landsvana norurhluta Rsslands, lerki.

Vsindamenn fr hsklanum Virginu unnu a rannskninni og komust a v a essi frsla muni aukast nstu ratugum vegna grundvallarmismunar lerki og sgrnum trjm.

[...]

Nnar m lesa um etta loftslag.is, Samflg trja flakki

Tengt efni loftslag.is


Hnattrn hlnun 12 mntum

Endurbirting og uppfrt myndband; fyrri tgfa, Hnattrn hlnun innan vi 10 mntum. Eitthva virist Powell hafa vilja segja betur fr einstkum atrium og .a.l. er myndbandi um 2 mntum lengra. En myndbandi er frleg upptalning helstu atrium sem vara loftslagsbreytingar r sem vi upplifum dag.

essu myndbandi svarar James Powell msum spurningum varandi hnattrna hlnun. Hann fer yfir helstu snnunarggnin varandi hnattrna hlnun af mannavldum. Fyrsta spurningin sem hann veltir upp er: "Er hnattrn hlnun veruleiki?" Svo ltur hann msar vsbendingar, mlingar og ggn sem til eru efni. myndbandinu tekst Powell a fara yfir nokku magn af efni og ggnum eim 12 mntum sem a varir:

Tengdar frslur loftslag.is


Hafshmarkinu n – Lgsta hmarki fr upphafi mlinga

Hafstbreislan Norurskautinu virist hafa n hinu rlega hmarki ann 7. mars sast liinn. Hafshmarki r jafnai 2006 sem minnsta hmark til essa.

[...]

Nnari greining loftslag.is, Hafshmarkinu n Lgsta hmarki fr upphafi mlinga

Tengt efni loftslag.is:


Er hlnun Jarar af vldum Kyrrahafssveiflunnar (PDO)

Rksemdir efasemdamanna

Hlnunin er af vldum Kyrrahafssveiflunnar (Pacific Decadal Oscillation-PDO). a fer eftir v hvaa fasa PDO er hvert hitastig jarar er, 20-30 ra tmabilum er PDO kuldafasa og svipaan tma hljum fasa.

a sem vsindin segja

a er engin leitni PDO og ar me getur PDO ekki veri orsk leitninnar hinni hnattrnu hlnun.

Kyrrahafssveiflan (The Pacific Decadal Oscillation PDO) er loftslagsfyrirbri Norur Kyrrahafi. Sveiflan er milli heitari fasa (jkv gildi) og kaldari fasa (neikv gildi) sem hvor um sig stendur yfir 10-40 r. Fasarnir eru tengslum vi yfirborshita sjvar (sea surface temperatures SST). tt vst s me orsakir PDO sveiflunnar, eru afleiingar einna helst breytingar sj noraustanveru Kyrrahafi og breytingar brautum skotvinda (e. jet stream) hloftunum.

Athyglisvert er a essar fasabreytingar eru ekki fastur punktur tilverunni vi Kyrrahafi; oft tum koma styttri tmabil hlrra ra (1-5) inn kldu fasana og kld r egar sveiflan er hljum fasa. Auk ess er skiptingin kaldan og hljan fasa ekki eins lsandi og virist vi fyrstu sn. Kaldi fasinn tengist t.d. mjg hum sjvarhita Norur-Kyrrahafi (sj mynd hr fyrir nean).


Mynd 1: PDO hlr fasi (vinstri) og kaldur fasi (hgri). Mynd frJISAO.

[...]

Frsluna heild m lesa loftslag.is, Er hlnun Jarar af vldum Kyrrahafssveiflunnar (PDO)

Tengt efni loftslag.is


Minnkandi masframleisla vi hnattrna hlnun

sama tma og heimsmarkasver matvlum er hstu hum birtist n grein ar sem snt er fram a (ekki fyrsta skipti) a hnattrn hlnun muni heildina hafa neikv hrif landbna og fuframleislu manna heild. Rannsknin snir a vi 1C hlnun mun framleisla mas Afrku dragast saman.

David Lobell og mehfundar (2011) greindu ggn fr yfir 20 sund tilraunum me masuppskeru sem gerar voru vsvegar Afrku milli ranna 1999 og 2007. essar tilraunir voru upphaflega hannaar til a kanna n afbrigi af mas og virast r srstaklega notadrjgar til loftslagsrannskna, vegna ess hversu dreifar essar tilraunir voru og nu yfir fjlbreytilegt umhverfi vsvegar um lfuna. Me samanburi vi niurstur tilraunanna og upplsinga fr veurstvum gtu hfundar fundi tengsl milli hlnunar, rkomu og uppskerubrests.

Helst kom vart a masplantan, sem er talin venju hitaolin, skyldi sna jafn mikinn uppskerubrest vi hkkun hitastigs egar hitinn fr yfir 30C. stum ar sem vkvun var kjsanleg, ddi gruhkkun yfir 30C (yfir einn slarhring) a uppskera minnkai um 1%. ar sem astur voru sambrilegar og urrkum minnkai uppskeran enn frekar ea um 1,7% a auki vi hverja gru yfir 30C.

Hfundar reiknuu a auki t hrif ess uppskeru ef mealhiti uppskerutmans heild myndi hkka um 1C vi kjsanlegar astur og vi astur sem minna urrka, sj mynd:

Mynd 1 -mat lkans hrifum 1C hlnun uppskeru ar sem hitastig er kjsanlegar (grn lna) og vi urrk astur (rau lna). Skyggu svin sna tla 95% ryggisbil.

lok rannsknarinnar var kanna hvaa hrif aukning um 1C gti haft fuframleisu Afrku. ljs kom a sum af kaldari svum Afrku myndu gra hkkun hitastigs og framleisla aukast, en a meirihluti masframleislusva Afrku myndu vera hart ti. Vi kjsanlegar astur vkvunar myndi uppskera minnka 65% eirra sva ar sem masrkt fer n fram. Ef urrkar myndu a auki herja svin, myndi hnignun vera llum svum og yfir 20% hnignun 75% svanna.

Vegna ess hversu umfangsmiklar tilraunirnar voru og landfrileg dreifing eirra, veitir essi rannskn okkur bestu sn, hinga til, a hvernig masuppskera mun vera vi hlnandi loftslag. Sambrileg svi, lkt og Mi- og Suur Amerka, ar sem mas er fastur liur fu ba eru lkleg til a vera hart ti vi hkkandi hita, me minnkandi uppskeru mas.

etta er enn ein rannsknin ar sem mtan etta er ekki svo slmt er hrakin: v svo sannarlega er standi slmt.

Heimildir og tarefni

ing af frslu skeptical science Maize harvest to shrink under Global Warming

Rannsknin birtist online tmariti Nature Climate, sj Lobell o.fl. 2011 Nonlinear heat effects on African maize as evidenced by historical yield trials

Tengt efni loftslag.is


Srnun sjvar - Fstudagsfyrirlestur

dag fstudaginn 18. mars verur fyrirlestur vegum Lffristofnunar um srnun sjvar. Fyrirlesturinn heldur Hrnn Egilsdttirdoktorsnemi vi Hskla slands og Hafrannsknarstofnun. Doktorsverkefni hennar ltur a rannsknum hrifum srnunar sjvar kalkmyndandi lfrki hafinu vi sland.

Fr v inving vesturlanda hfst fyrir 250 rum hafa ori grarlegar breytingar magni koltvoxs (CO2) andrmslofti jararinnar. Eftir v sem invingin hefur ori hraari og tbreiddari hefur etta magn aukist hraar. Ein afleiing essara breytinga er srnun sjvar sem er ekki sur alvarleg run en hlnun jarar.

Staur og tmi: Stofa 131 skju nttrufrahsi H kl 12:30, fstudaginn 18. mars.

Allir velkomnir

Tengt efni loftslag.is:


Molar um sjvarstu

Hr fyrir nean er lnurit sem snir sjvarstubreytingar fr v sasta kuldaskeii saldar og fram til dagisns dag.

egar s sasta kuldaskei brnai, hkkai sjvarstaa um htt 120 metra um a bil 8 sund rum, ea ar til a hgi skarplega hkkun sjvarstu fyrir um a bil 6 sund rum san. myndina hr fyrir ofan er a auki dregin hallalna nverandi sjvarstubreytinga .e. 3 mm ri, sem er s sjvarstuhkkun sem mld hefur veri undanfarna tvo ratugi. etta er mun meiri sjvarstuhkkun en sustu 6 sund r, en mun minni sjvarstuhkkun en var gangi vi lok sasta kuldaskeis.

[...]

Frsluna heild m lesa loftslag.is - Molar um sjvarstu

Tengt efni loftslag.is


Fjldatdauar lfvera og loftslag

loftslag.is er n a finna ingu frslu af heimasunni ClimateSight.

Breytingar fara illa lfverur Jarar og loftslagsbreytingar eru eitthva sem hentar eim kaflega illa. Allir ttir lfi lfvera veltur loftslagi, annig a ef ttir loftslags breytast breytist allt anna t.d. frambo af mati og vatni, tmasetning fars ea dvala, jafnvel geta lkamans til a halda sr gangandi.

Lfverur geta smm saman alagast breytingum umhverfi snu me run, en loftslagsbreytingar eiga a til a gerast of hratt fyrir r. er a ekki hitastigi sjlft sem skiptir llu mli, heldur hrai breytinganna. Loflar og svertgrisdr lifu gu lfi kuldaskeii saldar, en ef skipt yri aftur til essa loftslags einni nttu, yrum vi vandrum.

einfldu mli, ef loftslagsbreytingar eru ngu miklar, ngu snggar og heimsvsu, hafa skapast fullkomnar astur fyrir fjldatdaua lfvera. etta er hyggjuefni ar sem vi lifum mgulega upphafi hrikalegs tmabils hlnunar Jarar, hlnunar sem er af okkar vldum. Munu okkar gjrir valda fjldatdaua nstu ldum? Vi getum ekki sagt til um runina, en vi getum kkt fortina til vimiunar.

Hinga til hafa ori fimm fjldatdauar jarsgunni, nokku sem lffringar kalla Hinir fimm stru (e. The Big Five). eir uru lok Ordvisan, lok Devon, mrkum Perm og Tras, lok Tras og svo Krt-Terter. Allir fimm tdauarnir uru ur en nnustu forfeur manna hfu rast og allir fimm tengjast a einhverju leiti miklum breytingum loftslagi. Vi skulum lta nokkur dmi.

[...]

Hgt er a lesa frsluna heild loftslag.is sj Fjldatdauar lfvera og loftslag

Tengt efni loftslag.is


Vlublinn takk

Athyglisvert ykir okkur loftslag.is hversu langt rebblikanar seilast a f sam almennings, sj tilvitnun mbl.is frttinni sem tengt er vi:

Hafa repblikanar haldi v fram a ekki su ll kurl komin til grafar rannsknum hlnun jarar og hafa saka leiandi srfringa eim mlefnum sem hafa komi fyrir ingnefnd dag um a vera hrokafulla og tilheyra eltu.

eir reyna bkstaflega a lta menn lta t fyrir a ahyllast kenningu um flata jr en eir eru bara sammla eim vsindalegan htt,

etta er ekki spurning um a vera sammla vsindalegan htt - til ess a vera sammla v a grpa eigi til vieigandi rstafana urfa menn a fyrsta lagi a brjta msar vsindalegar nlganir - t.d. a lta ll loftslagsggn samhengi.

Fingrafr mannkyns hina hnattrnu hlnun eru mis og koma r lkum ttum. a er a okkar mati frekar mikil plitsk lykt af essari nlgun repblkana. Ef vi tkum t.d. einn af eim sem svoklluu srfringum (Christopher Monckton) sem repblkanar hafa kalla fyrir ingnefnd varandi loftslagsml, er alveg ljst a eir kalla ekki til bestu srfringa varandi efni, egar leita svara varandi vsindin. En svona er etta, hn er skrtin tk, essi plitk.

....

loftslag.is m lesa um sgu hugmynda og kenninga um loftslagsbreytinga og a hvernig hrif CO2 var uppgtva. ar m einnig lesa um orsakir fyrri loftslagsbreytinga og hvernig vitneskja um fornloftslag styur vi lyktun og yfirlsingu vsindamanna a bregast veri vi hnattrnni hlnun.

Lesa m um grunnatrii kenningarinnar og hvernig mlingar stafesta kenninguna. Einnig m lesa um a hvernig grurhsahrifin eru mld og Hvernig CO2 stjrnar hitastigi Jarar.


mbl.is Tekist um loftslagsvsindi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband