Bloggfęrslur mįnašarins, jśnķ 2011

Loftslagsbreytingar meš augum bęnda

Undanfarna įratugi hafa bęndur, ķ skógivöxnum hlķšum Darjeelings ķ Himalajafjöllum ,tekiš eftir żmsu undarlegu. Įr og lękir eru aš žorna, uppskera minnkar og tré blómstra nokkru įšur en vorar. Reynsla žeirra samręmist gervihnattagögnum samkvęmt nżrri grein eftir Chaudhary og Bawa (2011) sem bendir til žess aš stašbundin žekking geti ķ raun hjįlpaš vķsindamönnum aš fylgjast meš afleišingum loftslagsbreytinga.

Höfundar tóku vištöl viš heimilisfólk 250 heimila ķ 18 žorpum ķ Himalajafjöllum sem öll eru stašsett ķ 2000-3ooo metra hęš. Til aš skekkja ekki nišurstöšurnar žį var ekki spurt beint śt um breytingar ķ vešrakerfum, heldur kannaš hvort einhverjar breytingar hefšu oršiš ķ lķfsgęšum sķšastlišin 20 įr og žašan fylgt eftir meš spurningum um t.d. žurrka og hitastig.

Sem dęmi žį sagši hópur kvenna frį žeirri reynslu sinni aš žęr žyrftu nś aš žvo įhöld til geymslu matar oftar en fyrr, vegna žess aš maturinn skemmdist fyrr sökum hęrra hitastigs. Annaš dęmi eru žorpsbśar sem bjuggu hęst, tölušu um óvenjuheit sumur og aš žaš vori fyrr. Nešar ķ hlķšunum var sķšan kvartaš yfir auknum įgangi moskķtóflugna og algengar plöntur finnast hęrra ķ fjöllunum en įšur į sama tķma og ašrar plöntur hafa horfiš.

Breytileiki ķ landbśnaši er ekki eitthvaš sem er óžekkt, en ķ vištölunum kom fram aš erfitt vęri oršiš aš stunda ręktun vegna žess hversu ófyrirsjįanlegt vešriš er aš verša.

Heimildir og ķtarefni

Greinin sem til umfjöllunar er, mį lesa ķ Biology letters og er eftir  Chaudhary og Bawa 2011 (įgrip): Local perceptions of climate change validated by scientific evidence in the Himalayas

Umfjöllun um greinina mį lesa į heimasķšu Science: Watching Climate Change Through a Farmer’s Eyes.

Tengt efni į loftslag.is


Eru auknir öfgar ķ vešri tengdir hnattręnni hlżnun?

Röksemdir efasemdamanna…

Žaš koma alltaf öfgar ķ vešri eins og sjį mį ef skošašar eru fréttir og annįlar sķšustu alda – žurrkar, śrhelli og stormar hafa alltaf haft įhrif į okkur mennina. Öfgar ķ vešri eru žvķ nįttśrulegir og hnattręn hlżnun hefur ekki įhrif į žaš.

Žaš sem vķsindin segja…

Hnattręn hlżnun eykur lķkurnur į öfgum ķ vešri.

Oftast žegar fólk heyrir af öfgafullu vešri, til dęmis flóšum eša žurrkum, žį spyrja menn sig hvort sį atburšur hafi oršiš vegna hnattręnnar hlżnunar? Žvķ mišur žį er ekki til neitt einhlķtt svar viš žeirri spurningu. Vešur er mjög breytilegt og öfgar verša reglulega vķša um heim. Til aš svara spurningunni žarf aš reikna śt leitni og žaš tekur tķma – sérstaklega žegar gögn eru fįtękleg og jafnvel ófįanleg fyrir viss svęši.

Bśist er viš aš öfgar ķ vešri aukist viš hnattręna hlżnun jaršar, vegna žess aš hękkandi hitastig hefur įhrif į vešrakerfin į margskonar hįtt. Vart hefur veriš viš breytingar ķ tķšni öfgavešurs samfara hnattręnni hlżnun og vķsbendingar eru um aš sumar žessara breytinga séu vegna įhrifa manna į loftslag.

[...]

Lesa fęrsluna ķ heild į loftslag.is

 ...

 

Ķtarefni

Žessi fęrsla er žżšing į fęrslu af Skeptical Science.

Tengt efni į loftslag.is


mbl.is Flóš ķ mišvesturrķkjunum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Menn losa margfalt meira CO2 en losnar viš eldvirkni

Aš mešaltali losum viš mennirnir jafngildi heildarįrsframleišslu allra eldfjalla og jaršhitakerfa jaršar af koldķoxķš (CO2) į einungis 3-5 dögum. Žetta er nišurstaša yfirlitsgreinar um losun CO2 af völdum manna og eldvirkni (Gerlach 2011).

Žaš viršist algengur misskilningur mešal almennings, en žó sérstaklega mešal efasemdamanna um hnattręna hlżnun af mannavöldum, aš styrkur CO2 ķ andrśmsloftinu rįšist aš mestu af eldvirkni. Svo er ekki. Į undanförnum įratugum hefur losun manna į CO2 aukist upp ķ aš vera hundrašfalt meira en losun į CO2 vegna eldvirkni.

[...]

Nįnar mį lesa um žetta og m.a. skoša graf varšandi mįliš į loftslag.is, Menn losa margfalt meira CO2 en losnar viš eldvirkni

Tengt efni į loftslag.is


Er lķtil ķsöld eša kuldaskeiš aš skella į?

Žaš viršast rśmast vel innan marka rökfręšilistarinnar hjį žeim sem efast um hlżnun jaršar af mannavöldum aš halda tvennu fram: Annars vegar aš vķsindamenn hafi spįš ķsöld į įttunda įratugnum og žvķ hafi žeir rangt fyrir sér nś og hins vegar aš halda žvķ fram aš žaš muni ekki hlżna – heldur kólna og aš jafnvel sé yfirvofandi önnur Litla Ķsöld eša jafnvel nżtt kuldaskeiš Ķsaldar.

Žessi višvörun er merkileg ķ ljósi žess aš žeir sem vara viš afleišingum hlżnunar jaršar af mannavöldum, eru oft į tķšum kallašir “Alarmistar” – ķ samhengi viš žaš aš margir efasemdamenn vara viš yfirvofandi kólnun og mešfylgjandi erfišu tķšarfari. En viš skulum lķta ašeins į hvaš er til ķ žvķ aš kuldatķmabil eša kuldaskeiš sé ķ vęndum.

Litla Ķsöldin og nśverandi hlżnun

Žaš er ekki langt sķšan jöršin gekk ķ gegnum kuldatķmabil sem kallaš er Litla Ķsöldin (sveiflur eru miklar frį mismunandi stöšum į jöršinni, en almennt er tališ aš hśn hafi stašiš frį sautjįndu öld og fram til mišja nķtjįndu öld – sumir vilja meina aš hśn hafi byrjaš mun fyrr jafnvel į žrettįndu-fjórtįndu öld). Viš skulum lįta žaš liggja į milli hluta hvort žį hafi veriš töluverš hnattręn kólnun eša lķtilshįttar og aš einhverju leiti stašbundin kólnun – um žaš eru menn ekki sammįla.

[...]

Nįnar mį lesa um žetta į loftslag.is, Er lķtil ķsöld eša kuldaskeiš aš skella į?

Tengdar efni af loftslag.is:

 


Vķsindi ķ gapastokk

Endurbirting myndbands (į loftslag.is).

Ķ myndbandinu (sem sjį mį į loftslag.is) ręšir Greenman3610 (Peter Sinclair), m.a. um hin marg umtölušu tilfelli rangtślkana sem fóru ķ gang varšandi orš Phil Jones, ķ vištali viš BBC į sķšasta įri, um aš hlżnunin sķšan 1995 til 2009 vęri ekki marktęk innan 95% örryggisstigsins (tölfręšileg skilgreining). Žaš var tślkaš af einhverjum sem svo aš ekki hefši hlżnaš sķšan 1995, sem er nett rangtślkun.

Nż gögn žar sem įriš 2010 er meš ķ talnasafninu, og lengja žvķ tķmabiliš um einungis eitt įr, sżna nś fram į aš hlżnunin sķšan 1995 er marktęk innan 95% öryggisstigsins, sjį nįnari umfjöllun um žaš ķ eftirfarandi tengli, Global warming since 1995 ‘now significant’. Spurningin sem mašur spyr sig nś, er hvort žeir sem héldu žessum rangtślkunum į lofti muni nś sjį aš sér og fjalla jafn mikiš um žetta og hinar fyrri rangtślkanir – ég myndi ekki vešja į žaš sjįlfur… En hvort sem hlżnunin var innan 95% öryggisstigsins eša 90% öryggistigsins (sem var tilfelliš) fyrir tķmabiliš 1995 – 2009, žį er nś langt frį žvķ aš hęgt sé aš tślka žaš sem aš žaš hafi alls ekki veriš hlżnun į tķmabilinu. En žaš getur einmitt veriš žörf į aš skoša lengri tķmabil til aš fį fram nišurstöšur sem eru marktękar į 95% öryggisstiginu, ķ žessu tilfelli vantaši ašeins eitt įr upp į žį nišurstöšu. En eftir žennan langa formįla, skulum viš nś snśa okkur aš endurbirtingunni:

Ķ myndbandinu skošar Greenman3610 (Peter Sinclair) hvar best er aš nįlgast įreišanlegar heimildir um loftslagsvķsindin og einnig fer hann yfir mįl žar sem fram kom frétt, į Daily Mail, um aš Phil Jones (loftslagsvķsindamašur) hefši fullyrt aš engin hlżnun hefši veriš sķšan 1995, sem reyndist ekki sannleikanum samkvęmt, en žaš kom žó ekki ķ veg fyrir aš sumir fréttamišlar og fjöldin allur af bloggsķšum endurómušu žaš sem einhverja stašreynd og reyndu setja vķsindin į gapastokk, ef svo mį aš orši komast. En hvernig nįlgast mašur upplżsingar um vķsindin? Eftirfarandi er lżsing Greenman3610 į myndbandinu:

Žar sem ég er ekki vķsindamašur, žį dregur hiš mikla magn upplżsinga um hnattręnar loftslagsbreytingar, śr mér kjark žegar kemur aš žvķ aš skoša žęr. Ég hef komist aš žvķ aš lang įreišanlegustu heimildirnar koma śr virtum ritrżndum tķmaritum. En tķmarit hafa mörg löng orš, mikiš af smįu letri og lķtiš af myndum, sem aušveldar mér ekki lķfiš. Žaš er žvķ aušvelt aš sjį hvers vegna žeir sem afneita loftslagsvķsindunum lķkar ekki viš žau. En žaš er žar sem stašreyndirnar eru.

Hvernig er hęgt aš bera kennsl į góš vķsindatķmarit?

Aš venju eru myndbönd Greenman3610 nokkuš kaldhęšin, en žau innihalda oft nokkuš fróšlegan vinkil į mįlin, sjį önnur myndbönd frį honum hér.

Tengt efni į loftslag.is:

 


Tengsl milli loftslagsbreytinga og öfgavešurs?

Į loftslag.is mį nś sjį įhugavert og ögrandi myndband žar sem myndskreyttur er og lesinn texti eftir Bill McKibben, höfund og stofnanda 350.org.

Tengt efni į loftslag.is


Nżjar tölur um losun CO2 fyrir įriš 2010

Frį Alžjóšaorkustofnuninni (IEA) kom nżlega fram mat į hnattręnni losun į CO2 fyrir įriš 2010 og eru žęr tölur slęmar fréttir. Milli įranna 2003 og 2008 žį jókst losun CO2 hrašar en verstu spįr IPCC höfšu gert rįš fyrir. Ķ kjölfar efnahagskreppunnar žį hęgši umtalsvert į aukningunni og ķ raun var minni losun įriš 2009 (29 gķgatonn) heldur en į įrinu 2008 (um 29,4 gķgatonn).

Žvķ er žaš ekki gott, aš žrįtt fyrir hęgan bata ķ efnahagi žjóša žį var aukningin ķ losun CO2 frį jaršefnaeldsneeyhti įriš 2010 sś mesta frį upphafi męlinga. Vöxturinn milli įranna 2009 og 2010 er um 1,6 gķgatonn og var losunin žvķ um 30,6 gķgatonn įriš 2010. Mesti vöxtur žar į undan var milli įranna 2003 og 2004 en žį jókst losunin um 1,2 gķgatonn.

[...]

Nįnar mį lesa um žetta, įsamt žvķ aš skoša gröf og myndir varšandi losun og vęntanlega hękkun hitastigs, į loftslag.is, Nżjar tölur um losun CO2 fyrir įriš 2010

Tengt efni į loftslag.is


Rannsóknažing RannĶs

Viljum minna į Rannsóknažing RannĶs.

Įskoranir į noršurslóšum – loftslagsbreytingar, umhverfi og hagręn įhrif

Mišvikudaginn 8. jśnķ kl. 8:30-11:00 į Grand hótel Reykjavķk.
Morgunveršur ķ boši fyrir gesti Rannsóknažings frį kl. 8:15.

Naušsynlegt er aš skrį žįtttöku į rannis@rannis.is

Rannsóknir į noršurslóšum skipta sķfellt meira mįli, ekki sķst ķ tengslum viš hnattręnar umhverfisbreytingar og įhrif žeirra į svęšinu.

Į Rannsóknaržingi 2011 eru loftslag, umhverfi og hagręn įhrif žessara žįtta višfangsefni og mikilvęgi žess aš rannsóknasamfélagiš takist į viš žį įskorun sem žessar breytingar kunna aš hafa į ķslenskt samfélag. Vķša um heim eru mikilvęgar įskoranir ķ rannsóknum (Grand Challenges) til umfjöllunar og mikilvęgi žess aš vķsinda- og tęknižekkingu sé beitt viš mat, og ekki sķšur viš lausn mįla sem upp kunna aš koma. Ķsland er engin undantekning, hér į landi er mikilvęgt aš rannsóknir sem snśa aš noršurslóšum séu öflugar og ekki sķšur aš Ķsland sé virkur žįtttakandi ķ alžjóšlegu samstarfi į žessu sviši.

Dagskrį – drög

8:30   Setning Rannsóknažings
Svandķs Svavarsdóttir starfandi mennta- og menningarmįlarįšherra

8:45   Vešurfarsbreytingar į noršurslóšum
Halldór Björnsson, verkefnastjóri loftslagsrannsókna hjį Vešurstofu Ķslands

9:10   Hagręn įhrif loftslagsbreytinga į noršurslóšum – įhrif į Ķslandi
Daši Mįr Kristófersson, dósent ķ nįttśruaušlindahagfręši viš Hįskóla Ķslands

9:30   Įhrif loftslagsbreytinga į gróšurfar į noršurslóšum
Brynhildur Bjarnadóttir, sérfręšingur hjį Skógrękt rķkisins

9:50   Įhrif į fiskistofna ķ hafinu kringum Ķsland
NN Hafrannsóknastofnun

10:10   Afhending Hvatningarveršlauna Vķsinda- og tęknirįšs
Įslaug Helgadóttir rannsóknastjóri LBHĶ og formašur dómnefndar Hvatningarveršlaunanna kynnir val dómnefndar
Jóhanna Siguršardóttir forsętisrįšherra og formašur Vķsinda- og tęknirįšs afhendir veršlaunin

Fundarstjóri: Gušrśn Nordal, formašur vķsindanefndar Vķsinda- og tęknirįšs


Ritskošun

Merkilegt nokk, žį höfum viš nś upplifaš mjög snögga lokun į bįša ritstjóra loftslag.is hjį Hilmari Žór Hafsteinssyni. Fęrsla hans fjallaši um Ešlileg hamskipti - žar sem hann hélt žvķ fram aš 500 vķsindamenn hafi gefiš śt gögn sem andmęla višurkenndum vķsindum um loftslagsfręšin. Viš ķ ritstjórninni lögšum fram okkar gögn og heimildir og bįšum um heimildir varšandi žessa 500 vķsindamenn og greinar žeirra. Ekki bólaši nś į žeim heimildum, en žaš endaši meš žvķ aš Hilmar Žór lokaši į okkur bįša... Jęja, svona er žetta nś stundum žegar fólk kemst ķ rökžrot. Sķšasta athugasemd Sveins (sem var blokkuš) er hér undir fyrir žį sem vilja lesa hana, annars vķsum viš bara ķ fęrsluna žar sem fram kemur geysilegt rökleysi žeirra sem afneita vķsindum og mótsagnirnar eru ótrślegar.

Athugasemdin sem var blokkuš:

---

Jęja, Hilmar, žaš er fróšlegt aš sjį žig detta ķ algert rökžrot, enda hefuršu ekki getaš stutt mįl žitt meš minnstu röksemdum eša heimildum sem standast skošun. Žį er lang best fyrir žig (eins og marga į undan žér) aš rįšast aš okkur persónulega og bśa til einhverjar skošanir eša hugmyndir sem žś telur okkur hafa... Ég man nś ekki eftir aš hafa bošaš skatta eša heimsendi, en žś getur kannski fundiš žį heimild...eša nei, žś skalt bara halda įfram aš fullyrša śt ķ loftiš, žś viršist kunna žaš best...

En rannsóknir og męlingar geršar meš vķsindalegum ašferšum hafa ekkert meš einhver trśarbrögš eša fagnašarerindi aš gera. En staflausar stašhęfingar žķnar, Hilmar, gętu flokkast ķ undir flokk hindurvitna eša fagnašarbošskaps...enda stenst žessi mįlatilbśnašur žinn enga skošun. Ég skrifaši lķka įgęta grein - Mżtan um trśarbrögš ķ loftslagsvķsindum. Žar er m.a. komiš inn į muninn į trśarbrögšum og vķsindalegum ašferšum (sem viršast vera žér hulin rįšgįta). Žar stendur m.a. eftirfarandi:

Trśarbrögš: “trś į tiltekinn guš (tiltekna guši eša gošmögn), gušsdżrkun samkvęmt įkvešnu hugmyndakerfi“ (tekiš śr veforšabók, ķslensk oršabók, snara.is); önnur skilgreining “er trś į yfirnįttśrulegar verur, guši eša dżrlinga įsamt sišfręši, venjum og jafnvel stofnunum tengdum trśnni.” (tekiš af Wikipedia, ķslenska śtgįfan, sjį hér).

Vķsindi: “athuganir, rannsóknir geršar į kerfisbundinn, óhlutdręgan, raunsęjan hįtt til aš afla žekkingar” (tekiš śr veforšabók, ķslensk oršabók, snara.is)

Vķsindaleg ašferš: “ašferšafręši ber aš leggja mikla įherslu į aš athuganir séu hlutlęgar og aš ašrir vķsindamenn geti sannreynt nišurstöšurnar, og aš rannsóknir skuli mišast viš aš sannreyna afleišingar sem hęgt er aš leiša śt af kenningum.” (sjį wikipedia)

Kenning: “er sett fram af žeim sem framkvęmdi tilraunina og fer hśn eftir nišurstöšunum śr henni. Hverjar sem nišurstöšurnar verša, žį er hęgt aš setja fram kenningu um žaš sem prófaš var. Žegar kenning er mynduš žarf aš fylgja lżsing į öllu ferlinu įsamt žeim rannsóknargögnum sem leiddu til nišurstöšunnar svo aš ašrir geti stašfest eša afsannaš kenningu. Ķ heimi vķsindanna er ekkert sem telst algerlega sannaš og byggist allt į žvķ sem aš menn vita best į hverjum tķma.” (sjį wikipedia)

Žś hefšir gott af žvķ aš skoša žetta, Hilmar, enda viršistu ašhyllast innihaldslausar fullyršingar sem mest viršast eiga skylt meš blinda trś, frekar en eitthvaš sem hefur meš vķsindi aš gera. Samt hefuršu gert žig breišan į žeim forsendum aš nóg sé til af vķsindaefni (eftir hina 500 meintu vķsindamenn), en getur žó ekki bent į eina heimild sem lķkist ašferšafręši vķsinda og styšur mįl žitt.


Sumaržing Vešurfręšifélagsins

Į morgun veršur Sumaržing Vešurfręšifélagsins.

Sumaržing Vešurfręšifélagsins veršur haldiš nęstkomandi mįnudag 6. jśnķ 2011. Fundur veršur settur kl. 13 ķ Vķšgelmi ķ Orkugarši aš Grensįsvegi 9 og slitiš kl. 16. Žingiš og Vešurfręšifélagiš eru opin öllum sem hafa įhuga į vešri og vešurfari.

Aš žessu sinni fjallar fyrri hluti erindanna um greiningar į vešurfari og ašferš til aš aušvelda gerš reikninga į stašbundnu vešri. Seinni hluti erindanna snżr aš eldgosunum ķ Grķmsvötnum 2011 og Eyjafjallajökli 2010.

Dagskrį žingsins:
——————–
* 13:00 – Inngangur
* 13:05 – Trausti Jónsson: Įriš 2010: Hvar er žaš ķ myndinni?
* 13:20 – Gušrśn Nķna Petersen: Vindar į Gręnlandssundi
* 13:35 – Ólafur Rögnvaldsson: WRFLES
* 13:50 – Trausti Jónsson: Žurrkarnir 2009 til 2010 ķ Reykjavķk.
* 14:05 – Halldór Björnsson og Sindri Magnśsson: Dżrasti vindsnišsmęlir sögunnar – Vindsniš reiknuš meš mekki Eyjafjallajökulgossins

* 14:20 – Kaffihlé

* 14:45 – Halldór Björnsson – Grķmsvötn 2011: Frį vešurfręšilegu sjónarhorni
* 15:00 - Elķn Björk Jónasdóttir – Grķmsvatnagosiš 2011: Į vaktinni
* 15:15 – Žóršur Arason – Eldingar ķ Grķmsvatnagosi 2011
* 15:30 – Sibylle von Löwen – Grķmsvötn 2011: Öskumęlingar
* 15:45 – Umręšur
* 16:00 – Žingi slitiš

Stutt įgrip hluta erindanna mį finna hér.


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband