Samhengi hlutanna - Ķstap Gręnlandsjökuls

Oft er gott aš fį samhengi ķ hlutina. Žaš er hęgt aš gera meš žvķ aš bera hlutina sjónręnt viš eitthvaš sem viš teljum okkur žekkja. Stundum vill žaš verša žannig aš gögnin og tölfręšigreiningarnar skyggja į stęršarsamhengiš. Gott dęmi um žetta er sį massi sem Gręnlandsjökull missir į įri hverju. Žegar vķsindamenn ręša um massatap Gręnlandsjökuls er oftast talaš um gķgatonn. Eitt gķgatonn er einn milljaršur tonna. Til aš gera sér žetta ķ hugarlund, žį er gott aš hafa žaš ķ huga aš 1 gķgatonn er u.ž.b. “1 kķlómeter x 1 kķlómeter x 1 kķlómeter”, (reyndar ašeins stęrra ķ tilfelli ķss, ętti aš vera 1055 m į hvern veg). Til aš gera sér ķ hugarlund hvaš 1 gķgatonn er žį skullum viš bera žaš saman viš hina fręgu Empire State byggingu:

Hversu mikiš er massatapiš į Gręnlandsjökli? Meš žvķ aš fylgjast meš og męla breytingar ķ žyngdarafli ķ kringum ķsbreišuna hafa veriš notašir gervihnettir sķšasta įratug (Velicogna 2009). Į įrunum 2002 og 2003 var tap ķ ķsmassa Gręnlandsjökuls u.ž.b. 137 gķgatonn į įri.

En massatap Gręnlandsjökuls hefur meira en tvöfaldast į innan viš įratug. Hraši massatapsins į tķmabilinu 2008 til 2009 var um 286 gķgatonn į įri.

Žetta er skżr įminning um žaš aš hlżnun jaršar er ekki bara tölfręšilegt hugtak, sett saman į rannsóknarstofum, heldur hefur raunveruleg įhrif.

Žessi fęrsla er lausleg žżšing af žessari fęrslu į Skeptical Science.

Tengt efni į Loftslag.is:


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

Fįiš žiš greitt fyrir aš copy/paste greinar frį www.skepticalscience.com ?

Gunnar Th. Gunnarsson, 30.4.2010 kl. 01:12

2 Smįmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

Ah... ég ętti nś kannski aš segja "Fįiš žiš greitt fyrir aš žżša og birta greinar af www.skepticalscience.com 

Gunnar Th. Gunnarsson, 30.4.2010 kl. 01:13

3 Smįmynd: Höskuldur Bśi Jónsson

Žś ert svo fyndinn Gunnar - žaš hugsa ekki allir ķ peningum, sem betur fer

Höskuldur Bśi Jónsson, 30.4.2010 kl. 08:21

4 Smįmynd: Kristjįn Hilmarsson

Er tekiš tillit til aukinnar śrkoma og žykktaraukningar į mišjum jöklinum ķ žessu reiknisdęmi ?

Kristjįn Hilmarsson, 30.4.2010 kl. 08:43

5 Smįmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

Kristjįn, texti śr fęrslunni, heimildarinnar er getiš:

Meš žvķ aš fylgjast meš og męla breytingar ķ žyngdarafli ķ kringum ķsbreišuna hafa veriš notašir gervihnettir sķšasta įratug (Velicogna 2009).

Sveinn Atli Gunnarsson, 30.4.2010 kl. 09:09

6 Smįmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

Gunnar: Eins og Höski bendir į, žį hugsa ekki allir ķ krónum og aurum... Žess mį geta aš öll vinna sem fer ķ žetta hjį okkur er ķ sjįlfbošavinnu...ekki nóg meš žaš, viš tökum lķka śtgjöldin į okkur persónulega. En viš sjįum ekki eftir žvķ

John Cook hjį Skeptical Science gaf okkur sitt góšfśslega leyfi til žżša fęrslur af sķšunni hans. Žaš į einnig viš um fleiri sem žżša af sķšunni hans, m.a. į finnsku, spęnsku, kķnversku og japönsku svo einhver tungumįl séu nefnd af handahófi. 

Sveinn Atli Gunnarsson, 30.4.2010 kl. 10:23

7 Smįmynd: Ómar Bjarki Kristjįnsson

Eyšist žegar af er tekiš.

Ómar Bjarki Kristjįnsson, 30.4.2010 kl. 12:53

8 Smįmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

Er John Cook "Jesś" og žiš lęrisveinarnir?

Gunnar Th. Gunnarsson, 30.4.2010 kl. 13:29

9 Smįmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

Gunnar, hvar lęršir žś mannasiši. Žarftu alltaf aš koma meš kjįnalegar og ómįlefnalegar athugasemdir įn innihalds...žetta er oršiš verulega kjįnalegt hjį žér. Ętli žetta sé ekki ķ u.ž.b. 117 athugasemd žķn sem er į žessum nótum.

Sveinn Atli Gunnarsson, 30.4.2010 kl. 13:43

10 Smįmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

Žaš lį aš... enginn hśmor į žessum bę. Enda kannski skiljanlegt, śtbreišsla fagnašarerindisins er hįalvarlegt mįl

Gunnar Th. Gunnarsson, 30.4.2010 kl. 13:46

11 Smįmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

Ertu bśinn aš vera djóka allan tķmann Gunnar, žį er žetta nįttśrulega bara fyndiš

Tek žessu bara sem djóki héšan ķ frį

Sveinn Atli Gunnarsson, 30.4.2010 kl. 13:52

12 Smįmynd: Ómar Bjarki Kristjįnsson

"(Reuters) - The world's floating ice is in "constant retreat," showing an instability
which will increase global sea levels, according to a report published in Geophysical Research Letters on Wednesday.

Floating ice had disappeared at a steady rate over the past 10 years, according to the  first measurement of its kind."

http://www.reuters.com/article/idUSTRE63R49220100428

Ómar Bjarki Kristjįnsson, 30.4.2010 kl. 15:13

13 Smįmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

Takk fyrir tengilinn Ómar, kķki į žetta viš tękifęri.

Sveinn Atli Gunnarsson, 30.4.2010 kl. 15:49

14 Smįmynd: Kristjįn Hilmarsson

 "Svatli" ķ staš žess aš svara nś spurningu minni, vęnir žś mig um ólęsi og endurtekur einmitt žaš sem olli spurningu minni, nefnilega "Meš žvķ aš fylgjast meš og męla breytingar ķ žyngdarafli ķ kringum ķsbreišuna hafa veriš notašir gervihnettir sķšasta įratug (Velicogna 2009)" žaš er nefnilega vel žekkt en ekki haldiš mjög į lofti af "heittrśarmönnum" aš mešan ķsinn "hopar" viš ströndina į Gręnlandi, žį eykst hann inn į hįlendinu vegna aukinnar śrkomu, sem aftur stafar jafnvel af auknum mešalhita,en menn greinir į um žetta eins og margt annaš, en aukningin į hįlendinu er stašreynd, žar af mķn spurning.

Ég er hvorki hįrsįr né móšgunargjarn, mest svekktur śtķ sjįlfan mig aš halda aš hér vęri hęgt aš fį vel oršuš og rökstudd svör, en ekki svona ofnfrį og nišur oflęti.

Hrokinn gagnvart Gunnari Th, stašfestir žetta bara enn meir, ég skal ekkert vera aš vaša į "skķtugum" skónum um "musteriš ykkar hérna.  

Kristjįn Hilmarsson, 30.4.2010 kl. 18:54

15 identicon

Kristjįn. Ég held aš žś takir oršin "ķ kringum" of bókstaflega. Gerfihnettir fljśga ekki ķ kringum jökulinn. Žeir fara yfir hann, aftur og aftur, į ferš sinni kringum jöršina. Ég held aš žaš sé ekki deilt um žaš sem žś segir, aš jökullinn eykur viš massann ķ mišjunni en minnkar viš jašrana. Žetta er ašferš til žess aš męla heildarmassabreytinguna, óhįš žvķ hvar hśn nįkvęmlega er. Žyndarkrafturinn er langdręgur, sbr. sjįvarföllin.

Jón Erlingur Jónsson (IP-tala skrįš) 30.4.2010 kl. 19:19

16 Smįmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

Kristjįn, žaš var ekki hugmyndin aš móšga žig og ég vęni žig ekki um neinn hlut, en mig langaši bara aš benda į žann hluta fęrslunnar sem žś spuršir um. Ég get žó svaraš žvķ betur.

Žaš er bśiš aš gera rįš fyrir bęši ofankomu og brįšnun, žar af leišandi er žessi massabreyting. Massabreytingin er ķ raun sś breyting sem veršur į heildarķsmagni jökulsins, sem žżšir ķ raun śrkoma - brįšnun = massabreyting og męlingin er gerš śt frį žvķ aš męla breytinguna meš gervihnöttum. Til aš skoša žetta nįnar benti ég į (Velicogna 2009).

Ég bišst forlįts ef ég móšgaši žig Kristjįn, žaš var alls ekki ętlun mķn. 

PS. Saga okkar Gunnars nęr mikiš lengur aftur en bara žessa fęrslu, žar sem hann hefur ķtrekaš komiš meš smį skot į okkur, sjį t.d. hér, hér, hér, hér, hér, hér, hér og hér svo og ķ žessari fęrslu svo einhver dęmi séu tekin, vonandi śtskżrir žaš eitthvaš fyrir žér.  Ekki aš žaš sé eitthvaš aš žvķ aš fį athugasemdir, en žaš getur oršiš leišigjarnt til lengdar aš svara smį pillum en fį ekkert til baka. Mér finnst allavega tilefni til žess aš gera athugasemd viš žaš aš minni hįlfu, žaš er žó alltaf hętt viš aš svona hlutir misskiljist ef samhengiš sést ekki. Ég višurkenni žaš fśslega.

Sveinn Atli Gunnarsson, 30.4.2010 kl. 20:10

17 Smįmynd: Kristjįn Hilmarsson

 

OK OK ! kaupi žetta ;) en samt sem įšur žį segir žaš sitt aš til aš fį svar sem hęfir kurteislegri spurningu sem sett var fram įn nokkurra dylgja eša efasemda, žį žurfti ég aš "hvessa" mig svoldiš.

Endurtek, er ekki móšgunargjarn og žar meš ekki móšgašur, en er svekktur śtķ sjįlfann mig fyrir aš halda...osfrv.

Svo žetta aš Gunnar er eitthvaš aš strķša ykkur, er skżringin į žvķ aš žiš séuš svona į varšbergi fyrir "efasemdamönnum" eins og mér kannski, "fair enough" žaš er leyfilegt aš "bķta" frį sér inn į milli. Jón Erlingur ! žaš er talaš um "męla breytingar į žyngdarafli ķ kringum" ekki aš gervihnettir fljśgi ķ kring um jökulinn, ef žiš vanmetiš alla sem vilja sannreyna fullyršingar sem settar eru fram hér svona eins og žiš viršist meta mig, er ég ekki hissa į aš ykkur sé "strķtt" stundum, en held aš akkśrat žetta séu žżšingarmistök, sżnist žaš allavega žegar mašur les enska textann. 

En "No hard feelings" bara sżna ašeins meiri viršingu, žį fįiš žiš viršingu tilbaka

Kristjįn Hilmarsson, 30.4.2010 kl. 21:02

18 Smįmynd: Sveinn Atli Gunnarsson

Kristjįn, takk fyrir athugasemdina. Žaš er rétt aš stundum žarf aš bķta frį sér til aš fį sanngjarna "mešferš" ef svo mį aš orši komast. Ég er alveg til ķ aš ręša žessi mįl į sanngjörnum forsendum, viš alla. Ég get žó alveg veriš haršoršur į köflum, en žaš getur stundum veriš naušsynlegt og mér leišast ómįlefnlegar athugasemdir (alls ekki taka žaš til žķn). Ég var stuttoršur ķ dag, žar sem ég var önnum kafinn žį og gaf mér ekki meiri tķma til aš svara og var žaš alls ekki meint sem nein mógšun.

En, enn og aftur takk fyrir athugasemdina, vonandi helduršu įfram aš lesa sķšuna og spyrja spurninga ķ framtķšinni :)

PS. Ég veit svo sem ekki hvaš vakir fyrir Gunnari meš žessum athugasemdum hans, en ef žaš er djók, žį er žaš oršin langdregin brandari.

Sveinn Atli Gunnarsson, 30.4.2010 kl. 21:20

19 identicon

Kristjįn. "Ķ kringum Gręnlandsjökul" getur įtt viš "Gręnlandsjökul og nįgrenni". Žannig skil ég žaš og held aš žaš sé ofur ešlilegur skilningur žegar umręšan snżst um žyndarsviš męlt meš gervihnöttum.

Jón Erlingur Jónsson (IP-tala skrįš) 30.4.2010 kl. 21:33

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband