Bloggfęrslur mįnašarins, janśar 2010

Er lķtil ķsöld eša kuldaskeiš aš skella į?

global-warming-arctic-ice-sheetsĶ nżrri fęrslu į Loftslag.is er borin upp spurningin: Er lķtil Ķsöld eša kuldaskeiš Ķsaldar ķ vęndum į nęstunni?

Žaš viršast nefnilega rśmast vel innan marka rökfręšilistarinnar hjį žeim sem efast um hlżnun jaršar af mannavöldum aš halda tvennu fram: Annars vegar aš vķsindamenn hafi spįš ķsöld į įttunda įratugnum og žvķ hafi žeir rangt fyrir sér nś og hins vegar aš halda žvķ fram aš žaš muni ekki hlżna – heldur kólna og aš jafnvel sé yfirvofandi önnur Litla Ķsöld eša jafnvel nżtt kuldaskeiš Ķsaldar. Hvort tveggja eru mżtur sem eru misvinsęlar.

Ķ fęrslunni eru skošašar sveiflur ķ sólvirkni sem sumir hafa tślkaš sem svo aš sambęrilegt kuldatķmabil og Litla Ķsöldin sé ķ vęndum - viš skošum hvort eitthvaš er til ķ žvķ.

Einnig eru skošašar sveiflur į milli kuldaskeiša og hlżskeiša Ķsaldar og skošašar įstęšur fyrir žeim og rżnt ķ framtķšina. Hvenęr lżkur nśverandi hlżskeiš og kuldaskeiš ķsaldar skellur į?

Sjį meira į Loftslag.is: Er lķtil ķsöld eša kuldaskeiš aš skella į? 


Nżlegt efni į Loftslag.is

Okkur langar til aš segja frį žvķ sem rataš hefur į sķšur Loftslag.is aš undanförnu. Fyrst ber aš nefna nżja fasta sķšu, undir "Vķsindin į bak viš fręšin", sem nefnist "Helstu sönnunargögn". Žessi nżja sķša kemur inn į žónokkur sönnunargögn um aš hitastig fari hękkandi og aš gróšurhśsalofttegundir hafi įhrif į hitastig. Eins og ašrar fastar sķšur į Loftslag.is, žį munum viš leitast viš aš uppfęra hana reglulega.

Żmislegt annaš nżlegt efni er aš finna į Loftslag.is, eins og myndbönd, fréttir, blogg og vangaveltur. Hérundir veršur upptalning į einhverju af žvķ efni sem birst hefur nżlega.

 

Fréttir hafa veriš tiltölulega fįar aš undanförnu į sķšum Loftslag.is, en žó mį nefna 3 nżlegar fréttir til sögunnar:

 

Eftirfarandi fęrslur innihalda myndbönd af żmsum tegundum:

 

Annaš nżlegt efni og blogg af Loftslag.is:




Ógnvekjandi myndbönd

Greg Craven hefur sett loftslagsvandann upp ķ įkvaršanabox (e. grid) žar sem hann gerir rįš fyrir fjórum śtkomum śt frį įkvešnum forsendum (sjį mį myndböndin į Loftslag.is). Hann fęrir rök fyrir žvķ hvernig hęgt er aš nįlgast įkvöršun um loftslagsvandann śt frį įhęttustżringu (e. risk management). Žaš eru ķ raun tvęr įkvaršanir sem hęgt er aš velja į milli varšandi loftslagsmįl aš hans mati:

  1. Žaš er gripiš til mótvęgisašgerša nśna, sem mundi hafa ķ för meš sér efnahagslegan kostnaš og śtkoman veltur į žvķ hvort kenningar um hnattręna hlżnun af mannavöldum reynast; a) rangar eša b) réttar
  2. Žaš er ekki gripiš til mótvęgisašgerša nś, sem mundi ekki hafa ķ för meš sér efnahagslegan kostnaš nśna og śtkoman veltur į žvķ hvort kenningar um hnattręna hlżnun af mannavöldum reynast; a) rangar eša b) réttar

Myndböndin hafa veriš skošuš oftar en 7 milljón sinnum, samkvęmt heimasķšu Greg Craven, og hann hefur einnig gefiš śt bók ķ kjölfar žessara vinsęlda į YouTube. Žetta eru engin vķsindi en athyglisveršur vinkill ķ umręšuna og umhugsunarveršur.

Sjį myndböndin og fęrsluna į Loftslag.is [Ógnvekjandi myndbönd]


Styrkur koldķoxķšs ķ andrśmsloftinu į mišlķfsöld

Ķ nżrri fęrslu į loftslag.is er fjallaš um nżlega rannsókn į styrk koldķoxķšs (CO2) ķ andrśmslofti Mišlķfsaldar (fyrir 251-65 milljón įrum), sem er meš heitari tķmabilum ķ sögu jaršar og ķ upphafi Nżlķfsaldar (fyrir u.ž.b. 55 milljónum įra).

Samkvęmt rannsókninni gęti styrkur CO2  hafa veriš mun minna en įšur var tališ - en greining į styrk žess er erfiš og óvissa mikil. Greindur var jaršvegur og myndun kalsķts viš nśverandi ašstęšur og bendir rannsóknin til žess aš styrkur koldķoxķšs, ķ andrśmslofti žessara tķmabila hafi veriš svipašur og spįš er aš geti oršiš ķ lok žessarar aldar.

Sjį frétt į loftslag.is: Styrkur koldķoxķšs ķ andrśmsloftinu į mišlķfsöld


Helstu sönnunargögn - Nżjung į Loftslag.is

nullViš höfum bętt viš nżrri undirsķšu viš "Loftslagsbreytingar - vķsindin". Sś sķša inniheldur helstu sönnunargögn um žaš aš hitastig sé aš hękka įsamt žvķ aš žaš geti veriš af mannavöldum. Sķšan nefnist "Helstu sönnunargögn" og eru žar nefndir žęttir eins og hitastig, hafķs, sjįvarstöšubreytingar o.fl. Viš hvern liš sem settur er fram į sķšunni er eitthvaš ķtarefni, žó ekki tęmandi listi, af Loftslag.is. Ķ hlišarstikunni hęgra megin į sķšunni mį sjį žennan nżja liš, ķ rammanum "Vķsindin į bak viš fręšin".

Viš munum leitast viš aš uppfęra žessa sķšu meš reglulegu millibili. Į myndinni hér undir mį sjį hvernig ramminn ķ hlišarstikunni lķtur śt.

nyung.png 


Gestapistlar į Loftslag.is

Į Loftslag.is höfum viš fengiš til lišs viš okkur gestapenna. Žetta hafa veriš bęši sérfręšingar og įhugamenn um loftslagsmįl. Į sķšustu vikum hefur veriš tiltölulega rólegt mešal gestapislahöfunda į sķšunni, en viš eigum žó von nżju efni frį gestapistlahöfundum į nęstunni. Žaš veršur fróšlegt aš sjį hvaš žar veršur fjallaš um, enda fį gestapistlahöfundar frjįlsar hendur um efnistök ķ sķnum pistlum og viš sjįum žį ekki persónulega fyrr en žeir berast okkur til birtingar.

Įšur en nęstu gestapistlar berast ķ hśs, er ekki śr vegi aš vera meš upprifjun į žeim gestapistlum sem birst hafa hingaš til į Loftslag.is.


Fróšleg myndbönd og upplżsingar

Į Loftslag.is er sķša meš żmsum myndböndum sem viš finnum og finnst passa inn ķ umręšuna į einhvern hįtt. Misjafnt er hvert tilefniš er, stundum er žaš bara afžreying, stundum finnst okkur aš tiltekiš myndband rammi inn einhvern athyglisveršan vinkil ķ umręšunni eša bara flott myndband aš okkar mati. Hérundir mį sjį hvernig velja mį öll myndbönd į sķšunni. Ž.e. fariš er ķ stikuna aš ofanveršu, bendillinn settur yfir "Heiti reiturinn" žį kemur undirstikan nišur og hęgt er aš velja "Myndbönd". Ef bendillinn er t.d. settur yfir "Blogg" kemur fram undirstika meš "Gestapistlar", "Blogg ritstjórnar" og "COP15". 

Sżnishorn af nokkrum fróšlegum myndböndum af Loftslag.is:



Vangaveltur varšandi mistök IPCC

Žaš eru uppi vangaveltur um žżšingu žeirra mistaka sem gerš voru hjį IPCC ķ 4. matsskżrslunni um loftslagsmįl. Fyrir žį sem ekki žekkja til, žį kom fram mikilvęg villa ķ skżrslu vinnuhópis II (WG II) hjį IPCC. Villan er sś aš žar er talaš um aš mögulega hverfi jöklar Himalaya fyrir įriš 2035, nįnar mį lesa um žetta ķ fęrslunni, Jökla Himalaya og įlitshnekkir IPCC.

En hvaš geršist eiginlega?

Žaš mį segja aš vinnuhópur II, sem skrifar skżrslu um afleišingar loftslagsbreytinga, hafi gert žessi mistök. Žeir höfšu ekki ritrżndar heimildir fyrir skrifum sķnum, eins og fram kemur ķ fęrslunni um mįliš. Eftir aš žetta kom upp hefur oršiš mikil umręša um störf Loftslagsnefndar Sameinušu žjóšanna (IPCC). Žessi villa er m.a. ķ mótsögn viš žaš sem t.d. kemur fram ķ skżrslu vinnuhóps I (WG I) um jökla Himalaya. Ķ vinnuhópi I eru sérfręšingar į hverju sviši sem stjórna skżrslugeršinni. Žar kemur m.a. fram aš “Asian High Mts.” skera sig ekki śr hvaš afkomu varšar, (Sjį t.d. mynd 4.15 ķ WG I) eša žį mįlsgrein į bls. 360 ķ WG I žar sem sagt er aš hįfjallajöklar ķ Asķu “have generally shrunk at varying rates”, auk žess sem nefnd eru dęmi um jökla sem hafa žykknaš eša gengiš fram. (sjį nįnar athugasemd eftir Halldór Björnsson). Raunar er lķka merkilegt aš žessi villa hafi ekki komiš upp fyrr, en ein įstęšan fyrir žvķ gęti veriš aš žessi texti var djśpt grafinn ķ skżrslu vinnuhóps II og kom m.a. ekki fram ķ śrdrįttum um žann hluta matsskżrslunnar.

fig-4-15
Fig. 4.15 śr skżrslu IPCC (WG I)

Eins og fram kom ķ fęrslu okkar, žį mun žetta mįl vęntanlega hafa žau įhrif aš efasemdarmenn fį byr ķ seglin:

Žetta mįl į vęntanlega eftir aš gefa efasemdarmönnum byr ķ seglin, žar sem žeir munu vęntanlega taka djśpt ķ įrina og oftślka merkingu žessa atviks. Jafnvel mun verša reynt aš tengja žetta Climategate mįlinu svokallaša, žar sem ummęli vķsindamanna ķ tölvupóstum voru oftślkuš og rangtślkuš ķ mörgum tilfellum og af żmsum talin grafa undan sjįlfum vķsindunum, sem žó er fjarri lagi.

Žaš er mikilvęgt aš hafa ķ huga aš matsskżrslur IPCC eru upp į ca. 3.000 bls. og žaš kemur fjöldinn allur af skżrsluhöfundum aš gerš žeirra. Žessi mistök velta ķ sjįlfu sér ekki loftslagsvķsindunum, jöršin er žvķ mišur enn aš hlżna og žaš mun vęntanlega hafa einhverjar afleišingar ķ framtķšinni, hvaš sem um žessa meinlegu villu er hęgt aš segja.


Jöklar Himalaya og įlitshnekkir IPCC

Įlitshnekkir IPCC

Trśveršugleiki loftslagsvķsindanna og žį sérstaklega IPCC varš fyrir įlitshnekki žegar fram kom villa ķ 4. matsskżrslu Loftslagsnefndar Sameinušu žjóšanna. Villan er tiltölulega mikilvęg og er sś aš ķ skżrslunni er sagt aš žaš sé lķklegt (sem merkir 66-90% lķkur) aš jöklar Himalaya muni minnka śr 500.000 ķ 100.000 ferkķlómetra fyrir įriš 2035. Einnig er nefndur möguleikinn į žvķ aš žeir verši horfnir fyrir 2035. (IPCC, vinnuhópur II, 2007).

Samkvęmt fréttum, žį er villan upphaflega komin śr grein New Scientist frį 1999, sem byggš var į stuttu tölvupóstsvištali viš žekktan Indverskan jöklafręšing (Syed Hasnian) sem sagši aš mišaš viš žįverandi brįšnun žį myndu jöklar ķ Miš- og Austur Himalaya hverfa fyrir įriš 2035. Svo viršist sem WWF (World Wide Fund for Nature) hafi sķšar skrifaš skżrslu - žar sem žessum ummęlum var haldiš į lofti.

....

Röš mistaka

En hvaš sżnir žetta atvik okkur?

Nįnar er hęgt aš lesa um žetta į Loftslag.is ķ fęrslunni [Jöklar Himalaya og įlitshnekkir IPCC]

 


mbl.is Jįta į sig żkjur um brįšnun jökla
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hitahorfur fyrir įriš 2010

Nś er janśar rśmlega hįlfnašur og žvķ eru komin żmis konar yfirlit yfir sķšasta įr og menn byrjašir aš velta fyrir sér įrinu sem nś er byrjaš.

Hér į loftslag.is höfum viš birt yfirlit yfir hvaš var helst aš gerast ķ loftslagsfręšunum (sjį Annįll – Loftslagsfręši įrsins 2009 ķ hnotskurn) og um hitastig jaršar og yfirboršs sjįvar 2009 samkvęmt NOAA (sjį Frétt: Hitastig įrsins 2009). Žį hafa ašrir birt yfirlit fyrir vešurfar Ķslands t.d. Vešurstofan,  Einar Sveinbjörnsson hjį Vešurvaktinni og Emil Hannes birti einnig athyglisverša kubbamynd sem sżnir hvernig hitinn ķ Reykjavķk var mišaš viš fyrri įr (sjį Mešalhiti ķ Reykjavķk frį 1901 ķ kubbamynd).

Ķ fęrslunni į Loftslag.is eru pęlingar varšandi hitahorfur fyrir įriš 2010, sjį nįnar [Hitahorfur fyrir įriš 2010]


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband